Introduction: "More than 600,000 inhabitants of northern Rakhine State have been displaced since 25 August 2017 as a result of security operations commanded by Myanmar?s military, the Tatmadaw, which followed attacks on police posts by the Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA). This mass movement of people has substantially added to the pre-existing populations of displaced persons from Myanmar both in Rakhine State and in neighboring Bangladesh, resulting in a major humanitarian crisis, amid reports of widespread human rights violations by security forces and human rights abuses by ARSA and non-state actors. The vast majority of persons displaced are Rohingya Muslims, most of whom have crossed to Bangladesh, while tens of thousands remain displaced in Myanmar. Statements and reporting on this crisis have included the use of both legal and non-legal terminology to assess and describe the situation. The following Questions & Answers briefing note from the International Commission of Jurists clarifies some of the applicable national and international law and standards. This briefing note is based upon both independent legal research and a review of public information and reporting on Rakhine State and neighboring Bangladesh, which is a situation that is evolving on a daily basis. A draft advance version of this briefing was prepared on 18 October 2017, and subsequently updated with minor revisions. The below analysis is based upon information publicly available at the time of finalization on 7 November 2017. This briefing is available in Burmese language; the original version is in English language. The authors of this briefing note appreciate the advice and information shared by those who helped inform the development of this briefing note...".....မိတ်ဆက် ၂ဝ၁၇ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၂၅ ရက်မှစ၍ မြန်မာ့တပ်မတော်မှ ဦးစီးကွပ်ကဲသည့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်ချက်များ၏ ရလဒ်တစ်ရပ်အနေဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၌ နေထိုင်သူပေါင်း ၆ဝဝဝဝဝ ကျော်တို့သည် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရပါသည်။ ပြီးနောက် အာရကန်ကယ်တင်ရေးတပ် (ARSA) မှ ရဲစခန်းများကို တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုခဲ့သည်။ ဤသို့သော ပြည်သူများ အစုလိုက်၊ အပြုံလိုက်လှုပ်ရှားမှုသည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ယခင်တည်ရှိပြီး ရွှေ့ပြောင်း ဒုက္ခသည် လူဦးရေကို ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် အိမ်နီးချင်းဖြစ်သည့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့တွင် ပို၍တိုးများစေပြီး၊ ကြီးမားသော လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကြပ်အတည်းကိုသော်လည်းကောင်း၊ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ ကျယ်ပြန့်သော လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ၊ ARSA နှင့် အစိုးရမဟုတ်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်၊ သို့မဟုတ် အဖွဲ့များ၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု များကိုသော်လည်းကောင်း ဖြစ်ပွားစေပါသည်။ ရွှေ့ပြောင်းဒုက္ခသည်အများစုမှာ ရိုဟင်ဂျာမွတ်ဆလင်များဖြစ်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့မှအများစုသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ ဖြတ်ကျော်ခဲ့ကြကာ ထောင်ပေါင်းများစွာသော သူများသည်လည်း မြန်မာ နိုင်ငံတွင်း၌ပင် ရွှေ့ပြောင်းဒုက္ခသည် ဖြစ်နေကြရပါသည်။ ယင်းအကြပ်အတည်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များနှင့် အစီရင်ခံမှုများတွင် ဖြစ်ပျက်သည့်အခြေအနေကို အကဲဖြတ်သုံးသပ်ရန်နှင့် ဖော်ထုတ်မှုပြုရန် တရားဝင်အသုံးအနှုန်းနှင့် တရားဝင်မဟုတ်သည့် အသုံးအနှုန်းတို့အား အသုံးပြုထားလေသည်။ ဆက်လက်ဖော်ပြမည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေပညာရှင်များကော်မရှင်မှ အမေး၊ အဖြေ ဆိုင်ရာရှင်းလင်းမှတ်ချက်သည် အောက်ပါမေးခွန်းများကို လွှမ်းခြုံသည့် အချို့သောသက်ဆိုင်ရာပြည်တွင်း၊ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေနှင့် စံချိန်စံညွှန်းများကို ရှင်းလင်းစေပါမည်။ ၁။ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်ချက်များအတွက် မည်သူက တာဝန်ရှိပါသလဲ။ တပ်မတော်သည် ဥပဒေနှင့် လက်တွေ့ကျင့်သုံးမှုအပေါ် မည်မျှသြဇာအာဏာ ရှိပါသလဲ။ နိုင်ငံတော်မှလိုက်နာရမည့် နိုင်ငံတကာ ဥပဒေဆိုင်ရာ တာဝန်များမှာ အဘယ်နည်း။ မကြာသေးမီက တပ်မတော်၏ စစ်ဆင်ရေးများကို သမ္မတမှ အခွင့်အာဏာ ပေးခဲ့ပါသလား။ ၂။ ရခိုင်ပြည်နယ်သည် အရေးပေါ်အခြေအနေတစ်ခုအောက် ကျရောက်နေပါသလား။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေဆိုင်ရာ အရေးပေါ်အခြေအနေတစ်ရပ်သည် မည်သို့ဖြစ်ပါမည်နည်း။ ၃။ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာဆောင်ရွက်ချက်များ၏ ပြုမူချက်ကို မည်သည့်စည်းမျဉ်းများက ထိန်းကျောင်းမှုပြုသလဲ။ နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာဥပဒေသည် အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိပါသလား။ နယ်မြေ ?ရှင်းလင်းရေးစီမံချက်? အတွက် ဥပဒေရေးရာ အခြေခံတစ်ရပ်ရှိပါသလား။ အင်အားအသုံးပြုမှု ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာစံချိန်စံည?